هوشنگپادشاهایراناولینکسیبودکهدرملکخویشآهنآوردوبرایصناعاتازآنابزارساختوبفرمودتاحیواناتدرندهرابکشندوازپوستآنانلباسوفرشتهیهکنند.
حسبروایاتتاریخی،زندگیهوشنگپادشاهایرانزمینبهبیشازدوهزارسالپیشازمیلاتمسیحبازمی‌گرددودرآنهابهاستفادهازپوستحیواناتبهعنوانفرشاشارهشدهاست.

می‌توانچنیننتیجهگرفتکهازپوستحیواناتبهعنوانفرشاستفادهمی‌شدیااینکهازپشمومویآنهافرشمی‌بافتند.

اینتاکیدتاریخیمی‌تواندمؤیدتاریخچهارهزارسالهفرشدرایرانباشد.درمتونتاریخیآمدهاست:ازسالپنجاهمتاصدمبگفتتاابریشم،پنبهوکتانودیگررستنی‌هارابریسندوببافندورنگکنند.همانگونهکهازاینمتونبرمی‌آیدهنگامیکهایرانیانعهدجمشیدبامفاهیمیچونعدالت،ظلم،سلاح،کاشت،برداشت،پرورشکرمابریشموبافتورنگرزیآشنامی‌شوند،بهیقیندرفرشبافیبهمرحله‌ایازرشدرسیده‌اندکهآنراباشکلیمشخصببافندوبراساسعلائق،سلیقه‌ها،آروزهاوتفاوت‌هایقومی،رنگآنراتعیینکنند.

فرشایرانهموارهیکیازمهمترینمسائلموردعلاقهشرقشناسانبودهاست.اولینکشفیاتیکهدالبروجودهنرقالیبافیدرعهدمفرعاست.یافتنکاردقالیبافیازگورهایعصرمفرغدرترکمنستانوشمالایراناست.

• دورههخامنشی

بااطمینانمی‌توانگفتآنچهکهدرسال۱۹۴۹میلادیکشفشد.تنهانادرهفرشیازدورانهخامنشیاناستکهتابهامروزبهعنوانیگانهسندموجودازقالیبافیآنعهد،موردتوجهفرششناسانومحققانشرقیقرارگرفتهاست.

درسال۱۹۴۹میلادیسرگئیرودنکو،باستانشناسروس،هنگامکاوشدرگروهایاقوامسکاییدرمنطقهپازیریکدردامنهجنوبیکوه‌هایآلتایسیبری،دستبافته‌اییافتکهتاریخفرشبافیرایکبارهدگرگونکرد.

درهپازیریک،کهازنظرباستانشناسیبسیارغنیاست.دردهه۱۹۲۰میلادیکشفشدومتعاقبادرادامهکشفیات،پنجتپهدرایندورهشناساییومورداکتشافقرارگرفتوفعالیت‌هایاکتشافیباردیگردرسال۱۹۴۷باحمایتآکادمیعلومروسیهوموزهآرمیتاژآغازشدوحفاری‌هابهچهارسرزمیندیگربسطیافت.مدارککشفشدهاززیرتپه‌هاحاویبرخییافته‌هایاساسیمربوطبهسال۴۳۰قبلازمیلاداستوحکایتاززمانیداردکهاینقبایلازدرهپازیریکبهعنوانگورستاناستفادهمی‌کرده‌اندنوشتهبهدستآمدهرویچوبحاکیاستکهپنجگورستانطیدورهزمانیهشتسالهساختهشدهاست.یافته‌هایبهدستآمدهدراینپنجگورعبارتنداز:ده‌هاوسیلهزندگی،ابزارشکار،لباس،زیورآلاتو...کهدربازسازیروشزندگیاینجوامع،یعنیقبایلبیابانگردسکایی،نقشبنیادیدارند.امامسحورکننده‌ترینعبارتاستازفرشیبهشکلتقریبامربعبهابعاد۸۹/۱در۹۸/۱متروازآنجاکههمراهاینفرشابزارووسایلدیگریهمچونیکدستگاهگارینیزپیداشدهعده‌اینظراتخاصیدرموردکاربرداینقالیچه‌ داده‌اندوحتیفرضبرایناستکهازآنبرایمفروشکردنسطحرویگاریاستفادهمی‌شدهاست.اینفرشکاملاازپشمبهطورشل،سهباربینهردوردیفگرهپیچیدهشدهاست.رجشماراینفرشتقریبابرابربا۳۶۰۰گروهدرهردسیمترمربعاستوتعداد۳۹گرهدرهر۵/۶سانتیمتردرمقایسهبافرش‌هایامروزیدرردهفرش‌هایخوبونسبتانفیسقرارمی‌گیرد.نوعگرهمورداستفادهدراینفرشازنوعگرهمعروفبهترکیاست.رنگاینفرشدرطولزمانتعییریافتهورنگاصلیبهسایه‌هایصورتیروشنوسبزکمرنگتبدیلشدهواحتمالادراصل،رنگبسیارروشنیداشتهاست.

اگرچهزمستان‌هایپرازیخسیبریباعثسالمماندناینفرششد،تابستانبهاندازهکافیگرمبودتااجازهدفنروسایقبایلوجادوگراندرگذشتهرابهقبایل‌شانبدهد.هوایگرمتابستانهمچنینبهباستان‌شناسانقرنبیستماجازهدادکهباگروهخودبهاینمنطقهکوچکردهوتختهسنگ‌هایاینگورهاراجابهجاکنندوباکارتهورآمیزخودبهکشفایندفینه‌هابپردازند.آنهایخ‌هارابهکمکآبجوشآبکردند.
پروفسورسرگئیرودنکواولینکسینبودکهبهسراغاینقبرهامی‌رفت.دزدانزمانکوتاهیپسازدفنبرایغارتطلاهاییکههمراهمردگاندفنمی‌شدبهاینمقبره‌هادستبردمی‌زدند.خوشبختانهایندزدهااعتناییبهدیگراشیایاینمقبره‌هاازقبیلنمدومنسوجاتنداشته‌اند.دزدانبهطورناخواستهوبهواسطهکارخویش،بزرگ‌ترینلطفرادرحقآیندگانانجامدادند؛شکافیکهآنهاایجادکردهبودندباعثورودآببهاینمقبره‌هاشدکهدرسرمانزمستاناینمقبرهرابهگورستانهمیشگیازیختبدیلکردوهمینقطعاتیخیسببشدتادوهزاروپانصدسالبعدازدفنایناشیامابتوانیمآنهاراتقریباسالمکشفکنیموازمطالعهآنهالذتببریم.رودنکوپسازمشاهدهاینقالیچهافسانه‌ایکهازگورپنجمبازیریکبهدستآمد.

بهجهتشباهتبسیاریازتصاویرآنباشاهکارهایهنرهخامنشی،بی‌درنگگفت:تختجمشیدرابهیادمی‌آورد.

• دورانابهام

دورانحکومتطولانیومهمپادشاهاناشکانی،کهحدودپانصدسالدوامیافت.ازمبهم‌ترینروزگارانتاریخایرانبهویژهدرابعادهنریآناستومهمتریندلیلآنمعدودبودناسنادلازمدرخصوصموقعیتآنروزایرانودرنهایتهنربافندگیوقالیبافیاست.

تنهاسندیکهباتردیدمی‌توانبهدورانحکومتاشکانیاننسبتداد،بافته‌هاییاستکهدرکاوش‌هایسال۱۹۶۷درشهرقومسانجامشد.اینکاوش‌ها،توسطدوتنازباستانشناسانغیرایرانیبهنام‌هایدیویداستروناخوجانهانسمان،بینسال‌های۱۹۶۷تا۱۹۷۰انجامشد.تاقبلازاینکشفیات،عمدهنظراتدرموردفرشبافیدرزماناشکانیانوساسانیانمنحصربهنوشت‌هایمورخانعربزبانبود.شهرقومسدرصحرایخشکشمالشرقیایران،نزدیکدامغانکنونیقرارداشت.باستانشناساناعتقاددارند.شهرقومسدرکنارشهرصددروازه،کهیونانیانفاتحبعدازاسکندرآنراساختند.بناشدهبود.اینشهردرسال‌هایبینقرنسومقبلازمیلادوقرنسومبعدازمیلاددردورانپارتی‌ها(اشکانیان)،کهیونانی‌هاورومی‌هاتلاشزیادیبرایتصرفایرانبهعملآوردند.روبهآبادانیگذاشت.منطقهاطرافشهرقومستوسطجادهابریشمقطعمی‌شدوتجارتپرمنفعتیکهازاینطریقانجاممی‌شد،ابریشموادویه‌جاتشرقرابهغربوشیشه‌هایرومیواسبرابهمشرقزمینمی‌رساندواینامرمنطقهراتبدیلبهناحیه‌ایثروتمندکردهبود.

منسوجاتشهرقومسدرمکان‌هایسهطبقه‌ایکهازخشتساختهشدهبودند،کشفشددراواخردورانپارتی‌هااینگونهبناهابهعنوان